Schoorsteen verwijderen of laten staan als je hem niet gebruikt?

Staat je schoorsteen stevig en lekt hij niet, dan kun je hem meestal gewoon laten staan en goed onderhouden. Lekt hij, staat hij scheef of wil je de ruimte eronder gebruiken, dan is schoorsteen verwijderen een serieuze optie, mits een vakman eerst naar de constructie en het dak kijkt.

Een oude schoorsteen heeft geen functie meer, maar zit nog wel in je dak en vaak in je muren. Daarom is weghalen meer dan wat stenen naar beneden brengen. Neem de tijd om eerst te weten wat je precies hebt staan.

Eerst: wat doet hij nog?

Ga na of het kanaal echt niet meer in gebruik is. Soms loopt er een ventilatiekanaal of een afvoer van een cv-ketel door de schoorsteen, zonder dat je het weet. Ook een houtkachel of gashaard kan erop aangesloten zijn. Haal je dat weg, dan heeft dat gevolgen voor de veiligheid. Laat dit daarom eerst vaststellen.

Kijk ook naar wie er meedeelt. In rijtjeshuizen en vooroorlogse woningen staat een schoorsteen soms op de scheidingsmuur met de buren, en lopen er kanalen voor beide woningen. Overleg dan vroeg met je buren, want dan deel je de schoorsteen.

Hoe is de staat van je schoorsteen?

Bekijk hem vanaf de grond met een verrekijker, of laat iemand met een veilige opstelling kijken. Ga niet zelf het dak op. Let op deze signalen:

• Scheve stand of een bolling in het metselwerk.
• Uitgespoelde voegen of stenen die loszitten, vooral aan de weerkant.
• Los lood aan de voet van de schoorsteen.
• Vochtplekken op de zolder of op de binnenwand van het kanaal.
• Een losse of verdwenen kap, waardoor regen het kanaal in valt.

Lood is hier de metalen strook die de aansluiting tussen schoorsteen en dakpannen dichthoudt. Daar gaat het vaak mis, en dat is een probleem dat zich vaak goed laat oplossen zonder de hele schoorsteen te slopen.

Wanneer herstellen de beste keuze is

Zijn de voegen zwak, is het lood oud of is de bovenste laag verweerd, dan is herstel vaak de logische route. Een metselaar kan de top opnieuw opmetselen, voegen vernieuwen en een nieuwe afdekking plaatsen. Dek je een kanaal dat je niet meer gebruikt netjes af, dan blijft de regen buiten. Laat wel een kleine ventilatieopening, zodat er geen vocht in het kanaal blijft hangen.

Een schoorsteen hoort bij het karakter van veel straten. In Oost, Zuid en Lombok zie je ze op bijna elk dak staan, en in de binnenstad is hij vaak onderdeel van een monument of beschermd stadsgezicht. Verwijderen kan daar niet zomaar, en herstel is dan vaak de aangewezen weg. Hoe dat in de praktijk gaat, lees je op de pagina over schoorsteen herstellen in Utrecht.

Wanneer verwijderen wel logisch is

Staat hij er slecht aan toe en heeft hij geen functie, dan is verwijderen vaak een goede beslissing. Dat geldt ook als je de zolder wilt verbouwen of een dakkapel wilt plaatsen, en de schoorsteen in de weg zit. Er zijn dan twee varianten.

Alleen boven het dak weghalen

De schoorsteen wordt tot onder de pannen verwijderd, en het dak wordt dichtgemaakt. Dat is de eenvoudigste aanpak, waarbij het gedeelte binnen blijft staan. Onder de pannen moet het kanaal goed worden afgewerkt en het dak waterdicht worden gemaakt.

Helemaal tot aan de begane grond

Dit is veel meer werk. Een schoorsteen draagt vaak mee aan de stabiliteit, of balken rusten erop. Verwijder je delen van een muur, dan moet een constructeur beoordelen of er iets moet worden opgevangen. Doe dit dus nooit op eigen houtje.

Regels, asbest en veiligheid

Of je een schoorsteen zomaar mag verwijderen, hangt af van je pand, zeker als hij zichtbaar is vanaf de straat. Check de regels bij je gemeente voordat je iets afspreekt. Bij een monument is toestemming bijna altijd nodig.

In oude schoorstenen zitten soms pijpen of platen van asbestcement, bijvoorbeeld als binnenvoering van het kanaal. Twijfel je wat het is, laat het dan testen en werk er nooit zelf aan. Asbest wordt door een erkend bedrijf verwijderd, en dat moet vooraf worden geregeld.

Ook bij een schoorsteen die los lijkt te staan, is er direct actie nodig. Zie je dat hij wiebelt of stenen loslaat, zeker bij harde wind, houd dan afstand en laat iemand snel komen kijken. Vallende stenen zijn gevaarlijk voor jou en voor voorbijgangers.

Wat komt er verder bij kijken?

Voor werk op het dak zijn een steiger of ander veilig materieel en vaak ook een dakdekker nodig. De stenen moeten naar beneden, en het puin moet worden afgevoerd. Daardoor zit het verschil in de prijs vooral in de bereikbaarheid en de hoogte, en dat zie je ook terug in de kosten van een metselaar. Vraag bij meerdere metselaars in Utrecht of ze dit werk doen, en laat de offerte precies vermelden wat er meegaat.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig om een schoorsteen te verwijderen?

Dat hangt af van je pand en de plek. Bij monumenten en in beschermd stadsgezicht meestal wel. Vraag het vooraf na bij je gemeente.

Kan ik een schoorsteen laten staan als ik hem niet gebruik?

Ja, als hij in goede staat is. Laat het kanaal afdekken met ventilatie en houd de voegen en het lood in de gaten.

Wie moet ik inschakelen voor dit werk?

Meestal een metselaar samen met een dakdekker. Bij weghalen tot in het huis hoort daar ook een constructeur bij.

Weet je nog niet wat je met je schoorsteen wilt? Beschrijf de situatie in het formulier, met foto’s als dat kan, dan reageren maximaal drie metselaars uit de regio Utrecht. Gratis en vrijblijvend, en de keuze maak je daarna zelf.