Vochtige binnenmuur: komt het door je gevel of voegwerk?

Een vochtige binnenmuur komt vaak door regenwater dat via verweerde voegen, een lekkende goot of een slechte aansluiting binnendringt. Blijft het vocht laag bij de vloer of zit het vooral in hoeken achter kasten, dan gaat het eerder om optrekkend vocht of condens, en dan helpt de gevel repareren niet.

Vocht zoekt altijd zijn weg, en de plek waar je het binnen ziet, is zelden de plek waar het naar binnen kwam. Neem dus de tijd om het spoor terug te volgen, want de verkeerde oplossing kost geld en houdt het probleem in stand.

Kijk eerst waar de plek zit

De plaats van de vlek zegt veel. Kijk rustig, bij voorkeur vlak na een regenbui en ook na een droge week.

• Hoog bij het plafond of onder het dak: denk aan de dakrand, goot of schoorsteen.
• Rond een raam of kozijn: kijk naar de voeg rond het kozijn, de waterslag en de kit.
• Over een groot vlak op de regenkant: de voegen of stenen kunnen doorweekt zijn.
• Laag bij de vloer, in een rechte band: optrekkend vocht uit de grond.
• In hoeken en achter kasten, met zwarte puntjes: condens door koude muren en weinig ventilatie.

Wordt de plek groter tijdens regen, dan is er bijna zeker sprake van een lek van buitenaf. Verandert ze niet met het weer, dan zoek je de oorzaak binnen of in de bodem.

De buitenkant nalopen

Pak een verrekijker, of kijk vanaf de overkant van de straat. Op de grond blijven is veiliger dan de ladder op, zeker bij oude gevels. Je ziet vaak al veel.

Begin bovenaan. Een verstopte dakgoot of lekkende regenpijp is de bekendste boosdoener, en stort regenwater recht over de muur uit. Dat is snel te herkennen aan groene strepen en donkere banen op de gevel. Kijk daarna naar de voegen. Ontbreken er stukjes, zijn ze zanderig of liggen ze diep achter de steen, dan krijgt regen makkelijk toegang.

Let ook op stenen waarvan de voorkant is afgesprongen. Dat heet vorstschade: water dat in de steen zit, zet uit bij vorst en duwt de buitenlaag eraf. Zo’n steen neemt daarna veel meer water op. In vooroorlogse gevels in Oost, Zuid en Lombok zie je dit regelmatig bij verweerd voegwerk.

Spouw of massieve muur?

Veel huizen van na de oorlog hebben een spouw, een luchtlaag tussen de buitenmuur en de binnenmuur. Die houdt regen buiten, zolang hij schoon is. Liggen er mortelresten op een spouwanker, een staafje dat beide muren verbindt, dan kan water daarlangs naar binnen lopen. Ook na het nabrengen van spouwisolatie kan dat een rol spelen als de gevel zelf niet in orde was.

Vooroorlogse woningen hebben vaak een massieve muur. Die neemt regen op en droogt daarna weer uit. Bij zulke muren gaat het mis als het uitdrogen wordt tegengehouden, bijvoorbeeld door een harde voeg of een dichte verflaag.

Wat je beter niet doet

De grootste fout is een gevel laten impregneren voordat de oorzaak bekend is. Gevelimpregnatie is een waterafstotend middel dat op de steen wordt gespoten. Op een goede gevel kan dat zinvol zijn, maar op verweerde voegen sluit je vocht juist op in de muur. Bij vorst kan dat tot meer schade leiden.

Ook binnen een dichte verf of waterdichte laag aanbrengen helpt zelden. Het vocht zit dan nog steeds in de muur en zoekt een andere uitweg. Wacht liever tot je weet wat er aan de hand is, en laat de muur in de tussentijd zoveel mogelijk drogen.

Wanneer schakel je een metselaar in?

Is de goot niet de oorzaak en zijn de voegen zichtbaar slecht, dan is het tijd om iemand te laten kijken. Bij voegwerk wordt de oude voeg uitgehakt, dus voorzichtig weggeslepen tot op een gezonde diepte, en opnieuw gevoegd in een mortel die bij de muur past. Wat er bij zo’n klus hoort, lees je bij voegwerk vernieuwen.

Zit er veel aanslag of groen op de gevel, dan kan reinigen nodig zijn voordat iemand de staat van het metselwerk goed kan beoordelen. Dat doe je niet met een harde hogedrukspuit, want die beschadigt voegen. Hoe dat zorgvuldig gebeurt, staat op de pagina over gevel reinigen. Ook metselwerk herstellen kan erbij horen als stenen moeten worden vervangen.

Wacht je te lang, dan gaat er meer kapot dan alleen de muur. Houten balkkoppen die in natte muren rusten kunnen rotten, en dat is constructief werk. Laat dit vroeg bekijken, ook als het nu nog een kleine plek lijkt.

Bij twijfel: laat meten

Blijft het onduidelijk, dan kan een vochtspecialist met metingen bepalen of het vocht van boven, van opzij of van onder komt. Dat kost iets, maar voorkomt dure ingrepen die niet nodig zijn. Vaak werken metselaar en vochtspecialist samen. Bij een monument of beschermd stadsgezicht, zoals in de binnenstad van Utrecht, overleg je eerst met je gemeente voordat er aan de gevel iets verandert.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet een natte muur drogen?

Dat hangt af van de dikte van de muur en hoe nat hij is. Een massieve muur droogt langzaam, reken op een seizoen of langer. Geef het de tijd voordat je stuct of schildert.

Is condens hetzelfde als lekkage?

Nee. Condens ontstaat binnen op koude muren en je lost het op met ventilatie en isolatie. Lekkage komt van buiten en vraagt om herstel van de gevel.

Kan een vochtige muur schimmel geven?

Ja. Langdurig vocht geeft schimmel en muffe lucht. Pak de oorzaak aan en verwijder de schimmel daarna, want alleen schoonmaken lost het niet op.

Wil je dat een metselaar naar je muur kijkt? Zet je vraag in het formulier, liefst met foto’s, dan reageren maximaal drie metselaars uit de regio Utrecht. Gratis en vrijblijvend, en de afspraken maak je zelf.